24 سپتامبر 2024 - یک مطالعه ی جدید پیشرفت‌هایی را در درک و درمان فیبروز کبدی گزارش کرده است؛ یک عارضه جدی در زمینه بیماری کبد چرب متابولیک، که همچنین به عنوانMASLD (بیماری استئاتوز کبد مرتبط با اختلال متابولیک) شناخته می‌شود. محققان در این مطالعه نتیجه گیری کردند که فعال‌سازی مسیرPPAR/-AMPK ، یک استراتژی مؤثر برای کند کردن پیشرفت فیبروز کبدی است.

نتایج این مطالعه‌ در ژورنالBiomedicine & Pharmacotherapy  منتشر شده است.

شایع ترین بیماری مزمن کبدی

بیماری کبد چرب متابولیک (MASLD) مجموعه ای از شرایط کبدی را شامل می شود که از رسوب چربی ساده در کبد گرفته تا التهاب شدید اندام به نام استئاتوهپاتیت متابولیک که در برخی موارد می تواند به فیبروز پیشرفت کند، را شامل می شود.

در حال حاضر، فیبروز کبدی مهم ترین عامل خطر برای پیش بینی مرگ و میر مرتبط با بیماری کبد و مرگ و میر کلی است. MASLD، یک مسئله بهداشت جهانی است، زیرا شایع ترین بیماری مزمن کبدی است که 25 درصد از جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار می دهد.

مطالعات متعدد نشان داده‌اند که این وضعیت اغلب با دیابت نوع 2 (DM2) هم‌زمان است. در واقع، دیابت نوع 2می تواند با تشدید مشکلات کبدی و خارج کبدی، پیشرفت MASLD را تسریع کند.

به نوبه خود، داشتن MASLD خطر ابتلا به DM2 را افزایش می دهد و کنترل سطح قند خون را در افرادی که به دیابت مبتلا هستند، پیچیده می کند.

پروفسور مانوئل وازکوئز کاررا، رهبر این مطالعه از موسسه زیست پزشکی UB در دانشکده داروسازی و علوم غذایی بارسلونا،و موسسه تحقیقاتیSant Joan de Déu ، خاطرنشان کرد در این مطالعه ما بررسی کردیم که چگونه فعال شدن گیرنده هسته‌ای PPARβ/δ بر رشد فیبروز کبدی و فعال شدن سلول‌های ستاره‌ای کبدی که عمدتاً مسئول فیبروز در کبد هستند، در پاسخ به فاکتور رشد بتا(TGF-β-محرک اصلی تقویت کننده ی فیبروز) تأثیر می‌گذارد.

یک استراتژی موثر برای مقابله با فیبروز کبد

نتایج نشان می‌دهد که آگونیستPPARβ/δ (ترکیبی که به گیرنده‌ای خاص متصل می‌شود و آن را فعال می‌کند) به جلوگیری از عدم تحمل گلوکز و مقاومت به انسولین در بافت‌های محیطی کمک می‌کند.

علاوه بر این، این آگونیست از تجمع کلاژن در کبد جلوگیری می‌کند و بیان ژن‌های مربوط به التهاب و فیبروز را در موش‌هایی که با رژیم غذایی طراحی شده برای القای فیبروز کبدی تغذیه شده‌اند، کاهش می‌دهد.

پرفسور وازکوئز کاررا گفت: «یافته‌های ما نشان می‌دهد که فعال کردن مسیر PPARβ/δ-AMPK می‌تواند یک استراتژی مؤثر برای کاهش توسعه فیبروز کبدی باشد».

این مطالعه همچنین نشان داد که در سلول‌های ستاره‌ای کبدی، فعال‌سازی PPARβ/δ مهاجرت سلولی ناشی ازTGF-β را که یک شاخص کلیدی فعال‌سازی سلولی است، مهار می‌کند. علاوه بر این، محققان کاهش فسفوریلاسیون پروتئین SMAD3 و سطح کواکتیواتور p300 را مشاهده کردند که هر دو عنصر حیاتی در سیگنال دهی تحریک کننده ی فیبروز هستند.

پرفسور وازکوئز کاررا در پایان گفت: «این اثرات به دلیل فعال شدن AMPK و مهار ERG1/2 توسطPPARβ/δ  در سلول های ستاره ای کبد است».

منبع:

https://www.sciencedaily.com/releases/2024/09/240917125404.htm